PIELĘGNIARKI i PIELĘGNIARZE

po Wyższej Szkole Ekonomii i Innowacji w Lublinie

Temat 6

Posted by krystian w dniu 25 Listopad 2009

LEKI PRZECIWPADACZKOWE I CUCĄCE

I. LEKI PRZECIWPADACZKOWE

Padaczka jest zespołem objawów somatycznych, wegetatywnych i psychicznych występujących na podłożu różnych zmian morfologicznych i metabolicznych w mózgu. Zasadniczą cechą tej choroby są napady padaczkowe, którym zwykle towarzyszą zaburzenia w zapisie EEG. Napady padaczkowe mogą się pojawić również w przebiegu innych chorób, np. w tężyczce, w zaburzeniach czynności serca, w hipoglikemii, w mocznicy oraz w zespołach abstynencyjnych u osób uzależnionych od alkoholu etylowego, barbituranów i opioidów.

Chory u którego stwierdzono jednorazowy napad nie jest traktowany jak pacjent z padaczką.

W przebiegu każdej z postaci tej choroby może pojawić się stan padaczkowy – są to następujące po sobie napady bez odzyskania świadomości. Aby go przerwać stosuje się benzodiazepiny (diazepam, klonazepam). Stan padaczkowy z napadami toniczno-klonicznymi (tzw. Duże napady) zagraża życiu chorego, ponieważ po 20 minutach dochodzi do niedotlenienia mózgu, co prowadzi do obumierania komórek mózgowych.

Napad padaczkowy można sprowokować za pomocą różnych czynników m. in. elektrycznych czy chemicznych. Wyładowanie padaczkowe może wystąpić w różnych populacjach komórek nerwowych mózgu. W tych ogniskach padaczkowych komórki otrzymują nadmierną ilość bodźców pobudzających czego następstwem jest nagła depolaryzacja błony komórkowej. I ta napadowa depolaryzacja może powstać w wyniku patologicznych zmian morfologicznych. Należą do nich zaburzenia błonowej regulacji przepływu jonów sodowych, potasowych i wapniowych oraz układu neuroprzekaźników a szczególnie GABA.

Uszkodzenie mózgu prowadzące do padaczki może nastąpić w każdym wieku i są to np. urazu okołoporodowe, niedotlenienie mózgu, wady wrodzone, zapalenie mózgu i opon mózgowych, zmiany naczyniowe lub ropne, nowotwory mózgu oraz urazy głowy. Wśród chorych na padaczkę w przypadku 70 % chorych pierwsze napady pojawiły się w dzieciństwie. Do czynników sprzyjających ich występowaniu należy gorączka, zmęczenie, wysiłek fizyczny, hiperwentylacja, zmiany hormonalne oraz przyjmowanie leków obniżających próg drgawkowy.

Ogólne zasady leczenia padaczki:

- lekarz musi rozpoznać typ padaczki

- dobrać właściwe leki

Niepowodzenie leczenia wynika głównie z nierozpoznania postaci choroby, zbyt szybkiego odstawienia leków (lub zbyt niskich dawek), nieregularnego przyjmowania leków i nieprawidłowego stylu życia (picie alkoholu, bezsenne noce, nadmierny wysiłek).

Leki przeciwpadaczkowe:

GRUPA 1: pochodne hydantoiny – Fenytoina (Phenytoin, Epanutin) – silnie stabilizuje ona neuronalne błony komórkowe. Działanie przeciwdrgawkowe  w znacznym stopniu związane jest z wpływem na ruch jonów przez błony komórkowe. Wpływa ona na przepływ jonów sodowych przez błonę komórkową w okresie spoczynku oraz prąd sodowy w czasie potencjału czynnościowego. Lek hamuje przenikanie jonów wapnia przez błony komórkowe podczas depolaryzacji co jest konsekwencją zmniejszenia sodu wewnątrzkomórkowego. Poprzez wpływ na jony potasu lek przedłuża okres refrakcji oraz zmniejsza wyładowania neuronalne.

Działania niepożądane: dożylne i szybkie podanie leku może spowodować spadek ciśnienia krwi, zaburzenia rytmu serca i spowodować objawy neurotoksyczne. Inne objawy charakterystyczne to przerost dziąseł u osób młodych. Objawami toksycznymi są: oczopląs, ataksja, zaburzenia widzenia, omamy. Wśród innych działań niepożądanych obserwujemy: uszkodzenie szpiku, reakcje hematologiczne, nadmierne owłosienie nóg i pleców, odwapnienie kości oraz zaburzenia ze strony układu pokarmowego.

Interakcje: przyspiesza metabolizm karbamazepiny, kortykosterydów, może zmniejszając skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych.

Do tej grupy należą jeszcze mefenytoina i etotoina.

GRUPA 2: pochodne iminostylbenu – karbamazepina (Amizepin, Tegretol): działanie przeciwdrgawkowe, ale również stosowana w zapaleniu mięśnia trójdzielnego oraz w przpadku psychozy maniakalno-depresyjnej opornej na sole litu.

Przeciwwskazania: nadwrażliwość na TLPD.

Działania niepożądane: większe dawki mogą powodować zawroty  głowy, nudności, uczucie zmęczenia lub pobudzenia, drgawki, śpiączkę, depresję czynności oddechowej. Podczas leczenia może wystąpić leukopenia, niedokrwistość, podwójne widzenie, ataksja.

Metabolizm karbamazepiny zwiększa się pod wpływem fenobarbitalu, fenytoiny, a zwalniany jest przez erytromycynę.

GRUPA 3: pochodne kwasu barbiturowego – fenobarbital (Luminal):  barbiturany wpływają na ruch jonów chlorkowych i wapniowych. Nasilają hamowanie presynaptyczne i postsynaptyczne. Szczególnie oddziałują na układ GABA-ergiczny oraz cholinergiczny.

Oprócz fenobarbitalu należą tu: metylofenobarbital (Prominal), benzobarbital (Benzonal), prymidon (Mzodin).

GRUPA 4: pochodne kwasu walproinowego – kwas walproinowy (Vupral, Convulex, Depakine, Dipromal). Kwas walproinowy ma szerokie spektrum działania. Hamuje napady padaczki różnego rodzaju. Zwiększa stężenie GABA w przestrzeni synaptycznej, hamując aktywność enzymu rozkładającego ten neuroprzekaźnik (transaminazy GABA), jest także antagonistą kanałów sodowych. Jest metabolizowany przez tzw. Omegahydroksylację, poprzez którą powstaje szereg metabolitów, niektóre z nich mają działanie przeciwdrgawkowe.

Działania niepożądane: nudności, wymioty, hepatotoksyczność głównie u dzieci w przypadku politerapii, hamuje aktywność enzymów mikrosomalnych wątroby co podwyższa stężenie innych leków przeciwpadaczkowych.

GRUPA 5: imidy kwasu bursztynowego – etosuksymid (Ronton, Zorontin). Leki te stosuje się w celu zapobiegania napadom drgawek.

GRUPA 6: pochodne benzodiazepiny – diazepam (Relanium), klonazepam (Clonazepanum), klobazam (Firisium), klorazepat, lorazepam, nitrazepam. Ich działanie przeciwpadaczkowe jest związane z wpływem na receptor GABA-ergiczny. Diazepam stosujemy by przerwać padaczkę, klonazepam działa silnie przeciwdrgawkowo, zmniejsza napięcie mięśni, działa również euforyzująco.

GRUPA 7: inne leki przeciwpadaczkowe – acetazolamid (Diuramid), etylofenacemid i sultiam (Ospolot). Acetazolamid działa przeciwdrgawkowo wpływając na równowagę kwasozasadową. Bywa stosowany w napadach nieświadomości opornych na inne leki. Szybki rozwój tolerancji ogranicza jej zastosowanie. Sultiam jest sulfonamidem i nie hamuje jedynie napadów abstynencyjnych. Z reguły stosuje się go jako lek pomocniczy w uogólnionych i częściowych drgawkach toniczno-klonicznych.

GRUPA 8: leki przeciwpadaczkowe II generacji – charakteryzuje je wysoka skuteczność i mniejsza zdolność wchodzenia w interakcje oraz powodują mniej działań ubocznych.

Należą tu: felbamat (Felbatol), który ze względu na działanie mielotoksyczne stosowany jest w przypadku napadów padaczkowych opornych na leczenie;

Gabapentyna (Neurontin, Gabapentin) – podnosi stężenie GABA w mózgu, ponadto wybiórczo blokuje napływ jonów wapniowych do neuronu przez kanały typu L. Lek nie jest metabolizowany i nie wchodzi w interakcje z innymi lekami. Z objawów niepożądanych wymienić należy senność, zawroty głowy, niezborność ruchów, zwiększenie masy ciała.

Lamotrygina (Lamictal) – ma szerokie spektrum działania: jest skuteczny w napadach częściowych, uogólnionych toniczno-klonicznych i absencyjnych, a także w zespole Lennoxa-Gastauta. Hamuje drgawki blokując zależne od potencjału kanały sodowe.

Lewetiracetam (Keppra) – bliska pochodna piracetamu.

Okskarbazepina (Trileptal)

Tiagabina (Gabitril) – jego działanie polega na hamowaniu wychwytu zwrotnego GABA do zakończeń nerwowych i gleju, tym samym zwiększając stężenie GABA w synapsie. Objawy niepożądane to bóle i zawroty głowy, osłabienie funkcji poznawczych, senność czy nudności.

Topiramat (Topamax) – jedyny lek, który może być stosowany u dzieci poniżej 2-go roku życia.

Wigabatryna (Sabril) – zwiększa stężenie GABA w przestrzeni synaptycznej hamując aktywność transaminazy GABA, enzymu który rozkłada ten neuroprzekaźnik. Może być stosowana w mono i politerapii. Objawy niepożądane to przypadki depresji, toksyczny wpływ na siatkówkę oka co może spowodować zmniejszenie pola widzenia.

ZASADY STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWPADACZKOWYCH

Podawanie leków należy zawsze rozpoczynać w formie monoterapii. Przy niskiej skuteczności można rozważyć możliwość alternatywność monoterapii, która zakłada zamianę jednego leku na inny.  Wycofujemy lek stopniowo, a drugi stopniowo wprowadzamy. Nagłe odstawienie leku przeciwpadaczkowego może sprowokować wystąpienie stanu padaczkowego. Gdy alternatywna monoterapia zawiedzie należy rozważyć konieczność politerapii – jednak stosujemy nie więcej niż 3 leki.

Padaczka a ciąża – stosowanie leków przeciwpadaczkowych nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę. W czasie ciąży powinna być stosowana monoterapia, aby nie obciążać nadmiernie wątroby. Należy też unikać leków teratogennych (kwas walproinowy, fenytoina i primidon).

II. LEKI CUCĄCE (analeptyki)

W ich skład wchodzą preparaty pobudzające ośrodki pnia mózgu i rdzenia kręgowego oraz preparaty posiadające oprócz tych działań, umiarkowany wpływ psychostymulujący.

GRUPA 1: niketamid (Cardiamid, Glucardiamid), lek, który pobudza funkcje układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Główne zastosowanie to zapaść, omdlenia, obniżone ciśnienie tętnicze krwi oraz okres rekonwalescencji. Do działań niepożądanych należą: zaburzenie rytmu serca i znaczny wzrost ciśnienia krwi. Może też obniżyć próg pobudliwości drgawkowej dlatego jest przeciwwskazany w padaczce.

GRUPA 2: pochodne metyloksantyny – z tej grupy największe znaczenie ma kofeina, która występuje również w kawie (od 50 do 150 mg na szklankę), herbacie i napojach sztucznie nią nasycanych. Kofeina pobudza układ sercowo-naczyniowy oraz jest lekiem pobudzającym OUN przez co znosi objawy zmęczenia i senność. Wskazania: można stosować w niewydolności krążenia i oddychania, w zapaści czy obniżeniu ciśnienia tętniczego krwi, w stanach wyczerpania fizycznego i umysłowego. Z działań niepożądanych można wskazać na zaburzenia rytmu serca czy wystąpienie objawów charakterystycznych dla choroby wieńcowej. W dawkach terapeutycznych obniża efekty ochronne leków przeciwpadaczkowych stąd nie jest wskazana u osób leczonych na padaczkę.

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

 
Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: